แม้ว่าเขตชนบทจะมีละอองเกสรในอากาศมากกว่าเขตเมือง แต่ผลการศึกษาระดับนานาชาติระบุว่า ผู้คนที่อาศัยในเมืองมีแนวโน้มเป็นโรคภูมิแพ้มากกว่าคนที่อาศัยในเขตชนบท นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า มลพิษทางอากาศมีส่วนทำให้อาการภูมิแพ้รุนแรงขึ้น ละอองมลพิษในอากาศทำให้เยื่อเมือก (mucosa) ระคายเคือง ส่งผลให้เกิดอาการภูมิแพ้ง่ายขึ้น หนึ่งในตัวร้ายที่สำคัญก็คืออนุภาคดีเซล

อนุภาคดีเซลเกิดจากการเผาไหม้ในเครื่องยนต์ดีเซลและพ่นออกมาทางท่อไอเสีย อนุภาคดีเซลมีขนาด เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 200 นาโนเมตร ประกอบด้วยแกนกลางคาร์บอนล้อมรอบด้วยชั้นสารพิษในรูปของสารประกอบกำมะถันกับไนเตรต อะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน (PAH) และโลหะหนัก ส่วนผสมเหล่านี้มีความเป็นพิษ ซึ่งทำให้เยื่อเมือกระคายเคืองและกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ในระบบภูมิคุ้มกัน โดยเริ่มจากการทำงานของเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่ง ซึ่งหลั่งสารไซโตไคน์อันจะไปกระตุ้นให้ระบบภูมิคุ้มกันสร้างแอนติบอดีไอจีอี (IgE) ออกมาในปริมาณมาก แอนติบอดีไอจีอีจะส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการอักเสบของเยื่อบุผิว คัดจมูก หายใจไม่ออก หรืออาจหนักถึงขั้นหอบหืด

นอกจากนี้ภาวะโลกร้อนยังเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่อาจทำให้ผู้คนเป็นภูมิแพ้กันมากขึ้น เนื่องจากอากาศที่อบอุ่นขึ้นย่อมหมายถึงฤดูเกสรที่ยาวนานขึ้น รวมทั้งภาวะโลกร้อนยังทำให้เกิดหมอกพิษ (smog) ได้ง่ายขึ้น หมอกพิษจะทำหน้าที่เสมือนฝาปิดที่ครอบเมืองเอาไว้ ทำให้ละอองเกสรถูกขังสะสมอยู่ในเขตเมือง ชาวเมืองจึงรับโชคกันไปเต็มๆ สูดเอาทั้งละอองเกสรและมลพิษเข้าร่างกายกันเต็มที่

อนุภาคดีเซลซ้ำเติมให้คนเป็นโรคภูมิแพ้หนักขึ้น

อนุภาคดีเซลทำให้เยื่อเมือกระคายเคืองและกระตุ้นให้ระบบภูมิคุ้มกันสร้างอาการอักเสบที่เยื่อบุผิว ผู้ป่วยจึงแสบตา แสบคอ และคัดจมูก

 1. เมื่อเซลล์เม็ดเลือดขาวตรวจพบสิ่งแปลกปลอม เช่น ละอองเกสร มันจะหลั่งโปรตีนไซโตไคน์ออกมา ถ้ายิ่งมีอนุภาคดีเซลอยู่ด้วย เซลล์เม็ดเลือดขาวก็จะตอบสนองรุนแรงยิ่งขึ้น

 2. โปรตีนไซโตไคน์กระตุ้นให้ระบบภูมิคุ้มกันหลั่งแอนติบอดีไอจีอี ซึ่งตรงนี้อนุภาคดีเซลก็ยังเข้าไปช่วยเร่งให้ร่างกายผลิตไอจีอีออกมามากขึ้นอีกด้วย

 3. แอนติบอดีจะไปเกาะอยู่บนเยื่อหุ้มของเซลล์มาสต์ (mast cell) ซึ่งสร้างและเก็บสารฮีสตามีน

 4. เมื่อละอองเกสรเข้ามาจับกับแอนติบอดี เซลล์มาสต์ก็จะหลั่งฮีสตามีนออกมา ฮีสตามีนเป็นสารที่กระตุ้นให้เยื่อบุผิวเกิดอาการอักเสบ

 5. การอักเสบทำให้เยื่อบุผิวบริเวณดวงตาและจมูกบวมพอง ผู้ป่วยจึงมีอาการแสบตาและคัดจมูก

Related Post

ทำไมคนเมืองจึงเป็นโรคภูมิแพ้มากขึ้นทุกวัน?