ทำไมเราถึงรู้สึกคันยิบๆ ตรงแผลที่กำลังหาย? - Science Illustrated Thailand

สาเหตุที่เรารู้สึกคันยิบๆ ตรงแผลนั้นเป็นเพราะว่ากระบวนการสมานแผลของร่างกายไปกระตุ้นเส้นประสาทรับความคันที่ผิวหนังชั้นนอก ผิวหนังของเรามีเส้นประสาทรับความรู้สึกอยู่มากมาย เช่น ความเย็น, ความร้อน, ความเจ็บปวด, การกระแทกหรือการสัมผัสเบาๆ เส้นประสาทรับความคันมีหน้าที่ตอบสนองกับแรงกลเบาๆ หรือสารเคมีที่ก่อให้เกิดความระคายเคืองต่อผิวหนัง เช่น แมลงที่เดินไต่อยู่บนแขนหรือหยดน้ำมะนาวซึ่งมีฤทธิ์เป็นกรด เมื่อถูกกระตุ้นด้วยสิ่งเร้าเหล่านี้ เส้นประสาทก็จะส่งสัญญาณประสาทไปที่สมอง สมองก็จะแปลผลออกมาให้เรารับรู้ถึงความรู้สึกคันและอยากเอื้อมมือไปเกา

ในระหว่างการรักษาบาดแผล เซลล์ผิวหนังที่ขอบแผลจะแบ่งตัวและเคลื่อนที่ไปปิดสมานแผล เมื่อกลุ่มเซลล์เคลื่อนจนเข้าประกบกัน พวกมันก็จะสร้างเส้นใยเชื่อมและดึงให้ขอบแผลปิดเข้ามาชิดกัน การเคลื่อนที่ของเซลล์และแรงดึงนี้เองที่ไปกระตุ้นเส้นประสาทรับความคัน นอกจากการถูกกระตุ้นด้วยแรงเชิงกลดังกล่าวแล้ว สารเคมีที่ร่างกายหลั่งออกมาขณะเกิดการอักเสบของแผลก็เป็นสิ่งเร้าอีกตัวที่ทำให้เกิดอาการคัน

การเอื้อมมือไปเกาตรงที่คันเป็นปฏิริยาตอบสนองแบบรีเฟล็กซ์อย่างหนึ่ง ศูนย์สั่งการที่ไขสันหลังจะสั่งงานให้มือขยับไปยังจุดที่คันโดยอัตโนมัติ ซึ่งในยามปกติกลไกการตอบสนองอย่างนี้ช่วยให้เรากำจัดสิ่งระคายเคืองได้อย่างรวดเร็ว และเมื่อเส้นประสาทรับความคันโดนกระตุ้นแรงๆ จากการเกา มันก็จะหยุดการทำงานชั่วคราว ทำให้เราหายคันและหยุดเกา เป็นระบบป้องกันตัวเองไม่ให้เราเกาจนผิวถลอกปอกเปิก อย่างไรก็ตามในกรณีที่เราเป็นแผล หากเราเผลอเกาแผลแรงเกินไปจนแผลเปิดเลือดไหล แผลก็จะหายช้าลงและอาจเกิดเป็นรอยแผลเป็นได้

Related Post

ทำไมเราถึงรู้สึกคันยิบๆ ตรงแผลที่กำลังหาย?