ทำไม? นกหัวขวานไม่ได้รับบาดเจ็บที่หัวเวลาเจาะต้นไม้ - Science Illustrated Thailand

นกหัวขวาน (Woodpecker) เป็นนกที่มีความสามารถในการไต่ขึ้นลงตามต้นไม้ในแนวตั้งได้ดี ด้วยขาที่สั้นและเล็บที่แหลมคม นอกจากนี้มันยังมีจะงอยปากที่แหลมยาวและแข็งแรง สามารถเจาะต้นไม้ประเภทไม้ยืนต้นจนเป็นรูหรือเป็นโพรงได้เป็นอย่างดีอีกด้วย

การที่นกหัวขวานเจาะต้นไม้นั้น เหตุผลหลักๆ ก็เพราะว่ามันเป็นนกประเภทอยู่รู หรืออาศัยตามโพรงไม้ พวกมันจึงจำเป็นจะต้องเลือกสถานที่ทำรังโดยใช้จะงอยปากที่แข็งแรงเจาะต้นไม้จนเป็นโพรงใหญ่ให้พอดีกับขนาดลำตัวของมัน เพื่อจะเข้าออกได้อย่างสะดวกนั่นเอง ซึ่งปกตินกหัวขวานจะอาศัยอยู่เพียงลำพัง ไม่อยู่รวมกันเป็นฝูงเหมือนนกอื่นๆ ฉะนั้นถ้าหากมีนกอื่นรุกล้ำเข้ามาในพื้นที่ส่วนตัว มันจะส่งเสียงร้องดังกังวาลเพื่อเตือนภัย อย่างไรก็ตาม นกหัวขวานตัวเมียก็มีส่วนช่วยเลือกสถานที่ทำรังด้วยเช่นกัน ส่วนอีกเหตุผลหนึ่งในการเจาะต้นไม้ของเจ้านกหัวขวาน ก็คือเพื่อหาคู่ผสมพันธุ์ หรือทำเครื่องหมายแสดงอาณาเขต

ในการเจาะต้นไม้แต่ละครั้งของนกหัวขวานจะเกิดแรงกระแทกที่รุนแรงมาก โดยเคลื่อนที่ด้วยความเร็ว 6 เมตรต่อวินาที และแรงที่กระทำนั้นเป็น 1,000 เท่าของแรงโน้มถ่วงโลกเลยทีเดียว ในวันหนึ่งๆ นกหัวขวานสามารถเจาะต้นไม้ได้ถึง 500 – 600 ครั้ง สูงสุดอาจอยู่ที่ 12,000 ครั้งต่อวัน คำถามที่ตามมาก็คือ ทำไมนกหัวขวานถึงไม่ได้รับบาดเจ็บที่หัวจากการเจาะต้นไม้แรงๆ ติดต่อกันหลายๆ ครั้งเช่นนี้

ก่อนหน้านั้นได้มีคำอธิบายที่จะไขข้อสงสัยดังกล่าวระบุไว้ว่า เหตุผลที่นกหัวขวานสามารถกระทำเช่นนี้ได้ โดยที่สมองหรือส่วนหัวไม่ได้รับผลกระทบใดๆ ก็เพราะรอบๆ สมองนั้นห่อหุ้มไปด้วยกะโหลกรูปจานที่อ่อนนุ่มแต่หนาแน่นและยืดหยุ่นเหมือนฟองน้ำที่ภายในเต็มไปด้วยอากาศ อีกทั้งยังมีกล้ามเนื้อที่แข็งแรงล้อมรอบกะโหลกภายนอกที่โค้งเป็นรูปเลข 8 และมีจะงอยปากบนและล่างที่ยาวไม่เท่ากัน สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นตัวช่วยในการลดแรงกระแทกที่ส่งผลกระทบถึงสมองทั้งสิ้น

ล่าสุดมีผลงานวิจัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนี้พบว่า กะโหลกของนกหัวขวานนั้นมีกระดูกเล็กๆ คล้ายฟองน้ำที่ดูดซับแรงกระแทกไว้ และยังมีกระดูกที่ยาวกว่าปกติที่ต่อมาจากลิ้น ทำหน้าที่เหมือนเข็มขัดนิรภัยช่วยยับยั้งการหดตัวอย่างรุนแรงของหัวเวลาที่เจาะต้นไม้นั่นเอง

นอกจากนี้ยังพบอีกว่าสมองของนกหัวขวานมีความแตกต่างจากสมองของมนุษย์ นั่นคือ สมองของมนุษย์จะเกิดการสั่นไปมาเวลาเกิดการกระแทก ในขณะที่สมองของนกหัวขวานจะจับตัวแน่นอยู่ในกะโหลกเพื่อลดการสั่นสะเทือนได้มากกว่า

สำหรับการค้นพบที่น่าทึ่งในครั้งนี้ นักวิจัยชี้ว่าสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการพัฒนาหมวกนิรภัยได้ด้วย โดยขณะนี้มีนักประดิษฐ์ในอินเดียได้ทำหมวกนิรภัยสำหรับขี่จักรยานที่ใช้โครงกระดาษแข็งบุอยู่ข้างใน เลียนแบบกระดูกฟองน้ำที่อยู่ในกะโหลกของนกหัวขวานออกมาแล้วด้วย อย่างไรก็ดีทีมนักวิจัยจะทำการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับสรีระของเจ้านกชนิดนี้เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีป้องกันศีรษะในอนาคตต่อไป

Related Post

ทำไม? นกหัวขวานไม่ได้รับบาดเจ็บที่หัวเวลาเจาะต้นไม้