วงแหวนสีรุ้ง (halo) ล้อมรอบดวงอาทิตย์ เมื่อเกิดเป็นดวงอาทิตย์ทรงกลดนั้นเกิดจากแสงอาทิตย์ถูกหักเหและสะท้อนโดยผลึกน้ำแข็งในชั้นบรรยากาศ

ผลึกน้ำแข็งอาจมีรูปทรงเป็นทรงกระบอกหกเหลี่ยม, แผ่นระนาบ หรือทรงแท่งปากกา ผลึกน้ำแข็งในชั้นบรรยากาศมักล่องลอยอยู่ในเมฆเซอร์รัสซึ่งเป็นเมฆระดับสูง ผลึกน้ำแข็งทำหน้าที่เหมือนปริซึมขนาดเล็กซึ่งหักเหแสงด้วยมุมที่มีขนาดเฉพาะ โดยทั่วไปเราจะเห็นวงแหวนดวงอาทิตย์ทรงกลดปรากฏเป็นเส้นวงกลมที่มีรัศมีประมาณ 22 องศาเมื่อเทียบกับตำแหน่งดวงอาทิตย์ และหากแสงอาทิตย์หักเหออกมาจากกลุ่มผลึกน้ำแข็งรูปทรงหกเหลี่ยมที่เรียงตัวในแนวนอน เราจะเห็นจุดสว่างจ้าที่ขอบวงแหวน ซึ่งเรียกว่า ซันด็อก (sun dog)

นอกจากวงแหวน 22 องศาแล้ว ยังมีวงแหวนทรงกลดที่ทำมุม 46 องศาห่างจากดวงอาทิตย์ วงแหวนนี้พบเห็นได้ไม่บ่อยนัก มันเกิดจากที่แสงอาทิตย์เข้าไปสะท้อนภายในผลึกน้ำแข็งรูปหกเหลี่ยม ก่อนจะหักเหออกมา แต่ปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ทรงกลดที่หายากที่สุดคือวงแหวน 9 องศา ซึ่งเป็นมุมที่ใกล้ดวงอาทิตย์มาก มันเกิดขึ้นเมื่อแสงอาทิตย์ถูกหักเหโดยผลึกน้ำแข็งทรงพีระมิดเท่านั้น

ปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ทรงกลดมักเกิดขึ้นในฤดูหนาว เมื่ออากาศหนาวเย็นและดวงอาทิตย์ปรากฏอยู่ต่ำบนท้องฟ้า นอกจากดวงอาทิตย์ เราก็อาจเห็นดวงจันทร์ทรงกลดได้เช่นกัน

Related Post

วงแหวนสีรุ้งที่ล้อมรอบดวงอาทิตย์เกิดขึ้นได้อย่างไร ?