โดมเกลือนั้นจะว่าไปก็เกือบจะเหมือนบอลลูนเกลือขนาดใหญ่ที่เคลื่อนตัวจากใต้ดินขึ้นสู่ผิวโลก ใต้ผิวโลกลงไปมีชั้นเกลือที่เกิดจากการระเหยของน้ำเค็มที่ถูกขังอยู่ในแอ่งใต้ดิน ชื่อทางวิชาการของหินตะกอนประเภทนี้คือ แร่หินเกลือระเหย (evaporates)

ตัวอย่างที่น่าตื่นตาตื่นใจที่สุดของการเกิดการระเหยในลักษณะนี้เกิดขึ้นราว 5-6 ล้านปีมาแล้ว โดยน้ำในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนระเหยไปหมดหลายต่อหลายครั้งด้วยกัน ทำให้เกิดชั้นแร่หินเกลือระเหยซึ่งต่อมาถูกตะกอนอื่นๆ เช่น ทรายและดินเหนียวทับถมต่อๆกัน

โดมเกลือเกิดขึ้นได้เพราะเกลือมีความหนาแน่นค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับหินตะกอนที่ทับถมอยู่ข้างบน โดยเกลือมีความหนาแน่นเท่ากับ 2.2 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร ส่วนหินที่อยู่รอบๆ มีความหนาแน่น 2.8 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร เพราะมีความหนาแน่นต่ำและถูกบีบอัดโดยชั้นหินที่อยู่รอบๆ เกลือจึงเคลื่อนตัวสูงขึ้นเหมือนกับบอลลูนที่ได้อากาศร้อนเข้าไป ระหว่างที่เกิดกระบวนการนี้ ชั้นหินที่อยู่รอบๆ จะเปลี่ยนรูปร่างไป ชั้นที่อยู่ข้างบนจะถูกดันให้โก่งตัวขึ้นกลายเป็นโครงสร้างที่มองเห็นได้บนพื้นผิวดิน แรงดันและอุณหภูมิใต้ดินที่สูงจะช่วยเสริมการเกิดกระบวนการดังกล่าว เนื่องจากเกลือจะมีคุณสมบัติยืดหยุ่นได้ในสภาพเช่นนี้ที่ 100 องศาเซลเซียสและความดัน 600 เท่าของความดันบรรยากาศเกลือจึงมีพฤติกรรมเกือบเหมือนเนยอุ่นๆ

โดมเกลืออาจเคลื่อนตัวขึ้นสูงหลายกิโลเมตร โดยแทรกตัวผ่านชั้นธรณีที่อยู่ข้างบน ในบางกรณีเกลือจะแทรกตัวทะลุผิวโลกขึ้นมากลายเป็นธารเกลือ เช่น ที่เทือกเขาซาโกรสในประเทศอิหร่าน เป็นต้น

โดมเกลือมีประโยชน์หลายประการ ประการแรกคือ เป็นแหล่งเกลือซึ่งเป็นวัตถุดิบพื้นฐาน ทั้งชนิดที่ใช้บริโภคและใช้โรยบนพื้นถนนในฤดูหนาวเพื่อป้องกันไม่ให้หิมะจับตัวเป็นน้ำแข็ง นอกจากนี้ โครงสร้างที่ปิดสนิทไม่มีอะไรแทรกผ่านได้ของเกลือยังทำให้โดมเกลือทำหน้าที่เป็นกับดักน้ำมันที่คอยกักน้ำมันรวมถึงก๊าซธรรมชาติไว้ และประการสุดท้าย เรายังสามารถใช้โดมเกลือกำจัดขยะมีพิษได้อีกด้วย

Related Post

โดมเกลือคืออะไร?