รู้จัก "ไกก้อน" นวัตกรรมจากสาหร่ายไก ช่วยฟื้นฟูแหล่งน้ำให้สะอาดขึ้นได้! - Science Illustrated Thailand

เมื่อเร็วๆ นี้ ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้คิดค้นและพัฒนาไกก้อนมาริโมะเมืองไทย นวัตกรรมสาหร่ายทรงกลมพันธุ์ไทยครั้งแรก ที่ได้รับการดัดแปลงรูปแบบจาก 2 องค์ประกอบสำคัญ คือเซลล์สาหร่ายไกในระยะพัก” (Resting Stage) และสารขึ้นรูป” (Alginate) มาทำปฏิกิริยาและสร้างโครงข่ายร่วมกันในอัตราส่วนที่เหมาะสม และขึ้นรูปเป็นทรงกลมพร้อมบรรจุขวดทดลองและบิกเกอร์ที่มีอาหารเลี้ยงเชื้อสาหร่าย ขนาด 250 และ 500 มิลลิลิตร ขึ้นกับขนาดของบอลสาหร่ายจากนั้นตั้งทิ้งไว้ในอุณหภูมิและมีแสงสว่างเหมาะสม เพียง 2-3 สัปดาห์เท่านั้น สาหร่ายจะจับตัวเป็นก้อนกลม และมีขนยาวสวยพร้อมใช้งานทันที

ทั้งนี้สาหร่ายไก” (Cladophora) ถือเป็นสาหร่ายน้ำจืดสีเขียวสายพันธุ์ไทย ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและสามารถพบได้ทั่วไปในแหล่งน้ำจืด ทั้งที่เป็นแหล่งน้ำไหล และน้ำนิ่ง ในระดับความลึกไม่เกิน 1 เมตรโดยจะมีลักษณะเป็นเส้นสายขนาดยาวมีผิวสัมผัสลื่นจับตัวกันเป็นแพสีเขียวและไม่สวยงาม ซึ่งไกก้อนถือเป็นการต่อยอดจุดเด่นของสาหร่ายไก ให้เป็นพืชน้ำรูปแบบใหม่ที่สามารถดูดซับสารเคมีในแหล่งน้ำ ควบคู่ไปกับใช้ตกแต่งตู้ปลา และเป็นอาหารของสัตว์น้ำขนาดเล็ก ที่สามารถปรับตัวเข้ากับในสภาพอากาศของไทยได้เป็นอย่างดี จากการศึกษาวิจัยพบว่ามีศักยภาพทั้งในแง่ของการเป็นตัวช่วยดูดซับสารเคมีในแหล่งน้ำ และแหล่งอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง

ดังนั้น หากผลการทดสอบและพัฒนาประสิทธิภาพเรียบร้อยแล้วไกก้อนจะสามารถดูดซับสารเคมีที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำ จากทั้งภาคอุตสาหกรรมและภาคการเกษตรได้ อาทิ ไนเตรต ฟอตเฟส รวมถึงโลหะหนักบางชนิด โดยไม่กระทบสัตว์น้ำหรือทิ้งสารพิษตกค้างเพิ่มเติมในสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตาม นวัตกรรมดังกล่าว ใช้ระยะเวลาในการศึกษาวิจัยและพัฒนาเป็นเวลากว่า 1 ปี

ไกก้อนมีประโยชน์ต่อการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมาก หากได้รับการพัฒนาและผลิตให้มีปริมาณเพียงพอต่อแหล่งน้ำเสีย จะสามารถช่วยบำบัดและฟื้นฟูแหล่งน้ำให้มีคุณภาพยิ่งขึ้น และยกระดับสาหร่ายไกสู่พืชเศรษฐกิจที่สร้างรายได้มหาศาลแก่ประเทศไทยได้ในอนาคต ทั้งนี้ ในอนาคตเตรียมพัฒนาคุณสมบัติการดูดซับสารเคมีให้มีเสถียรภาพยิ่งขึ้นเพื่อวางจำหน่ายเชิงพาณิชย์ นอกจากนี้ ทีมนักวิจัย ยังสามารถตรึงสาหร่ายไกให้ขึ้นรูปเป็นทรงโดมที่มีคุณสมบัติและความสามารถพิเศษเช่นเดียวกับไกก้อน เพื่อสะท้อนถึงตึกโดมอัตลักษณ์อันโดดเด่นของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันยังพบสารเคมีเกินค่ามาตรฐานในแม่น้ำทั้ง 7 สายหลักของไทย ประกอบด้วย แม่น้ำท่าจีน เจ้าพระยาตอนบนและล่าง น้ำพอง บางปะกง แม่กลอง และทะเลสาบสงขลา จากการปล่อยน้ำเสียของโรงงานอุตสาหกรรม โดยรอบจำนวน 68 โรง จากจำนวนโรงงานที่ผ่านการตรวจสอบแล้วทั้งหมด 1,044 โรง (ที่มา: กระทรวงอุตสาหกรรม, 2560)

Credit: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 

Related Post

รู้จัก “ไกก้อน” นวัตกรรมจากสาหร่ายไก ช่วยฟื้นฟูแหล่งน้ำให้สะอาดขึ้นได้!