หลังจากที่ประเทศไทยได้ชมปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์อย่าง “จันทรุปราคาบางส่วน” ไปแล้วเมื่อช่วงวันที่ 7-8 สิงหาคม 2560 ที่ผ่านมา ทางฝั่งตะวันตกเองก็กำลังจะเกิดปรากฏการณ์ “สุริยุปราคาเต็มดวง” พาดผ่านประเทศสหรัฐอเมริกา ในวันที่ 21 สิงหาคม 2560 เช่นเดียวกัน ถึงแม้ประเทศไทยจะไม่สามารถมองเห็นปรากฏการณ์นี้ได้ แต่เราก็สามารถรับชมภาพสวยๆ ที่ทางองค์การนาซาจะรายงานความเคลื่อนไหวมาให้ติดตามกันได้

ล่าสุดทางนาซาได้วางแผนนำเครื่องบินเจ็ทขึ้นบินติดตามถ่ายภาพสุริยุปราคาครั้งนี้เป็นครั้งแรก ซึ่งคาดว่าเราจะได้เห็นภาพของสุริยุปราคาเต็มดวงแบบชัดเจน ที่ทางนาซานำมาอวดสู่สายตาชาวโลกอย่างแน่นอน โดยยานพาหนะที่ทางนาซาจะนำมาใช้ในภารกิจบินติดตามถ่ายภาพสุริยุปราคาเต็มดวงในครั้งนี้ เป็นเครื่องบินเจ็ทรุ่นเก่าจากยุค 1950 ที่มีชื่อรุ่นว่า WB-57F นำมาติดตั้งอุปกรณ์เสริม เพื่อการถ่ายภาพดวงอาทิตย์ในขณะที่เกิดสุริยุปราคาเต็มดวง ด้วยความละเอียดสูงมาก

อย่างไรก็ดีภารกิจนี้ได้ใช้เครื่องบินรุ่นคลาสสิก WB-57F จำนวน 2 ลำที่ถูกนำมาติดตั้งกล้องโทรทรรศน์จำนวนลำละ 2 กล้อง โดยติดตั้งเข้าไปที่ส่วนหัวของตัวลำ และด้วยกล้องโทรทรรศน์ทั้ง 4 ตัวนี้ ซึ่งจะช่วยให้สามารถบันทึกภาพของชั้นบรรยากาศรอบนอกของดวงอาทิตย์ได้ชัดเจนที่สุด ซึ่งเป็นสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า โคโรนา (พลาสมาชนิดหนึ่งในชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์ สามารถสังเกตเห็นได้ในขณะที่เกิดสุริยุปราคา)

สำหรับกล้องบนเครื่องบินเจ็ทนี้สามารถถ่ายภาพแบบความละเอียดสูงที่ความเร็ว 30fps (ภาพต่อวินาที) ตลอดช่วงระยะเวลาที่เกิดสุริยุปราคาเต็มดวง และการบินติดตามของเครื่องบินเจ็ท จะทำให้มองเห็นปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงได้ยาวนานกว่าการที่เราเฝ้าสังเกตการณ์บนพื้นโลกถึง 3 เท่า ซึ่งการที่เครื่องบินเจ็ทบินอยู่ใต้เงาของดวงจันทร์บนชั้นบรรยากาศระดับสตราโตสเฟียร์ จะทำให้การบันทึกภาพทำได้อย่างกระจ่างชัดแบบที่ไม่เคยมีมาก่อน เพราะไม่ถูกรบกวนจากชั้นบรรยากาศโลก และภาพถ่ายเหล่านี้จะถูกนำมาวิเคราะห์หาสาเหตุว่า ทำไมชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์ถึงได้มีความร้อนสูงมาก (ในระดับล้านองศา) ในขณะที่บนพื้นผิวของดวงอาทิตย์ กลับมีความร้อนเพียงระดับพันองศาเท่านั้น

นอกจากภารกิจบินติดตามถ่ายภาพสุริยุปราคาเต็มดวงในครั้งนี้แล้ว นาซายังออกมาแถลงเตือนเพื่อหาแนวทางในการรับชมปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงได้อย่างปลอดภัยและประดิษฐ์นวัตกรรมแว่นส่องสุริยุปราคา (eclipse glasses) ขึ้นมาอีกด้วย จากข้อมูลในเว็บไซต์ของนาซา ได้ระบุถึงประเด็น Great American Eclipse 2017 หรือการรับชมปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงในสหรัฐอเมริกาว่าสามารถดูได้โดยตรงผ่านฟิลเตอร์พลังงานแสงอาทิตย์แบบพิเศษ อย่างเช่น แว่นตาสุริยคราสหรือเครื่องช่วยมองแบบใช้มือถือ ซึ่งฟิลเตอร์เหล่านี้ควรเป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยของ ISO และควรมีชื่อและที่อยู่ของผู้ผลิตระบุบนผลิตภัณฑ์

ทั้งนี้นาซายังเตือนประชาชนว่าควรละเว้นการใช้ตัวกรองที่มีอายุมากกว่าสามปี หรือมีรอยขีดข่วน รอยย่นที่เลนส์ และไม่ควรใช้แว่นกันแดดหรือฟิลเตอร์แบบโฮมเมด ส่วนวิธีอื่นๆ ที่ทำได้ก็คือ การใช้กล้องรูเข็ม ด้วยการเจาะรูขนาดดินสอลงบนกระดาษหรือกระดาษแข็งจากนั้นให้แสงแดดผ่านรูลงบนหน้าจอชั่วคราว อย่างเช่น แผ่นกระดาษ เป็นต้น

ส่วนสิ่งประดิษฐ์ที่เรียกว่า “แว่นส่องสุริยุปราคา” (eclipse glasses) ที่นาซาคิดค้นขึ้นมาเพื่อให้ชาวอเมริกันใช้สำหรับดูสุริยุปราคาเต็มดวงเป็นครั้งแรกนั้น เป็นแว่นที่มีเลนส์คุณภาพพิเศษได้มาตรฐาน มีตัวช่วยในการกรองแสงได้หลายพันเท่า สามารถป้องกันอันตรายจากการเพ่งมองดวงอาทิตย์ได้เป็นอย่างดี สำหรับในบ้านเราอดใจรออีกแค่ 53 ปีเท่านั้นเองก็จะได้ชมปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงเหมือนกัน…

ใครที่สนใจสามารถติดตามความเคลื่อนไหวของปรากฎการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงพาดผ่านสหรัฐอเมริกาในครั้งนี้ได้ผ่านทางเว็บไซต์ของนาซา https://eclipse2017.nasa.gov และทวิตเตอร์ https://twitter.com/NASASun ค่ะ

Related Post

ปรากฏการณ์ “สุริยุปราคาเต็มดวง” พาดผ่านประเทศสหรัฐอเมริกา